چرا بی ‌حسی و مورمور پا در طول خواب بیشتر می شود؟

کاهش حرکت و فشار روی اعصاب
در هنگام خواب بدن برای مدت طولانی در یک وضعیت ثابت قرار می‌گیرد. این وضعیت می‌تواند باعث وارد شدن فشار به اعصاب محیطی به‌ویژه در ناحیه پا و ساق شود.
فشار طولانی‌مدت روی عصب باعث اختلال موقت در انتقال پیام‌های عصبی شده و احساس مورمور یا بی‌حسی ایجاد می‌کند.
کاهش جریان خون موضعی
خوابیدن در وضعیت نامناسب می‌تواند گردش خون در پاها را کاهش دهد. وقتی خونرسانی به بافت‌ها به طور موقت کم می‌شود سلول‌ها اکسیژن کمتری دریافت می‌کنند و در نتیجه احساس گزگز یا کرختی ایجاد می‌شود.

افزایش حساسیت سیستم عصبی در شب
در سکوت و آرامش شب، محرک‌های محیطی کمتر هستند و مغز نسبت به احساسات بدنی حساس‌تر می‌شود. به همین دلیل احساسات خفیف مانند مورمور شدن پا که در طول روز کمتر متوجه آن می‌شویم در شب شدیدتر به نظر می‌رسند.

خوابیدن در وضعیت نامناسب
قرار گرفتن پا زیر بدن، روی هم انداختن طولانی‌مدت پاها یا خم بودن بیش از حد زانو می‌تواند باعث فشار روی اعصاب شود.

سندرم پای بی‌قرار
این اختلال عصبی با احساس ناراحتی در پاها و نیاز شدید به حرکت دادن آن‌ها همراه است و معمولاً در شب تشدید می‌شود.
نوروپاتی محیطی
آسیب اعصاب محیطی که ممکن است در اثر دیابت، کمبود ویتامین‌های گروه B، مصرف الکل یا برخی بیماری‌ها ایجاد شود، می‌تواند باعث بی‌حسی مزمن پا شود.

مشکلات ستون فقرات
فتق دیسک کمری یا تنگی کانال نخاعی ممکن است به اعصاب پا فشار وارد کند و باعث گزگز و بی‌حسی شود که در حالت درازکش بیشتر احساس می‌شود.

اختلالات گردش خون
بیماری‌های عروقی محیطی می‌توانند خونرسانی به پاها را مختل کرده و علائمی مانند بی‌حسی ایجاد کنند.

اصلاح وضعیت خواب
انتخاب تشک با سفتی مناسب، استفاده از بالش استاندارد و قرار دادن یک بالش کوچک زیر زانوها می‌تواند فشار وارد بر اعصاب و عروق پا را کاهش دهد.
توصیه می‌شود از خوابیدن طولانی‌مدت در یک وضعیت ثابت خودداری شود و در صورت امکان وضعیت بدن در طول شب تغییر کند.
افرادی که به پهلو می‌خوابند بهتر است از قرار دادن مستقیم زانوها روی هم پرهیز کرده و بین آن‌ها بالش قرار دهند تا فشار عصبی کمتر شود.

ورزش و کشش عضلات
انجام حرکات کششی ملایم برای عضلات ساق و ران پیش از خواب، پیاده‌روی سبک در طول روز و تمرینات تقویت‌کننده عضلات می‌تواند به بهبود گردش خون و عملکرد اعصاب کمک کند.
ورزش منظم همچنین خطر ابتلا به مشکلات متابولیک مانند دیابت را کاهش می‌دهد که یکی از عوامل مهم بی‌حسی پا است.

کنترل بیماری‌های زمینه‌ای
کنترل دقیق قند خون در افراد مبتلا به دیابت، درمان کمبود ویتامین‌ها به‌ویژه ویتامین‌های گروه B، و پیگیری بیماری‌های تیروئید یا عروقی نقش مهمی در پیشگیری از آسیب عصبی دارد.
مراجعه منظم به پزشک، انجام آزمایش‌های دوره‌ای و مصرف منظم داروهای تجویز شده می‌تواند از پیشرفت بی‌حسی و عوارض طولانی‌مدت جلوگیری کند.

ماساژ و گرم نگه داشتن پاها
ماساژ ملایم پاها قبل از خواب، استفاده از کمپرس گرم یا حمام آب گرم می‌تواند به شل شدن عضلات و افزایش جریان خون کمک کند.
پوشیدن جوراب گرم در محیط‌های سرد نیز از کاهش گردش خون جلوگیری می‌کند.
این اقدامات ساده به‌ویژه در افرادی که دچار سردی اندام‌ها یا اختلالات خفیف گردش خون هستند می‌تواند شدت علائم شبانه را کاهش دهد.

شرح حال و معاینه عصبی کامل
پزشک با پرسیدن سؤالات دقیق درباره زمان شروع علائم، شدت بی‌حسی و عوامل تشدیدکننده الگوی مشکل را مشخص می‌کند و سپس با معاینه عصبی قدرت عضلات، رفلکس‌ها و حس پاها را ارزیابی می‌کند تا محل احتمالی درگیری عصب مشخص شود.

آزمایش خون
این آزمایش‌ها برای شناسایی علل زمینه‌ای مانند دیابت، اختلالات تیروئید، کمبود ویتامین‌های گروه B یا مشکلات التهابی انجام می‌شوند و به پزشک کمک می‌کنند علت سیستمیک بی‌حسی را تشخیص دهد.

نوار عصب و عضله (EMG/NCV)
در این تست تخصصی سرعت انتقال پیام‌های عصبی و عملکرد عضلات بررسی می‌شود تا مشخص شود آیا آسیب عصبی وجود دارد و شدت آن چقدر است.

تصویربرداری ( MRI یا سی‌تی‌اسکن)
این روش‌ها برای مشاهده دقیق ستون فقرات و بافت‌های اطراف به کار می‌روند و می‌توانند فشار روی ریشه‌های عصبی، فتق دیسک یا تنگی کانال نخاعی را نشان دهند.

برای اطمینان از تشخیص دقیق و بررسی کامل علل بی‌حسی و مورمور پا و دریافت برنامه درمانی مناسب با جدیدترین روش‌ها می‌توانید به دکتر عادل کیومرثی بهترین جراح مغز و اعصاب در رشت مراجعه کنید تا با معاینه تخصصی و راهنمایی‌های حرفه‌ای روند بهبود عملکرد عصبی و کاهش علائم شما به بهترین شکل پیش برود.

دارودرمانی: بسته به علت، پزشک ممکن است داروهای ضد درد عصبی، داروهای ضد التهاب یا مکمل‌های ویتامینی تجویز کند تا علائم کاهش یابد و عملکرد عصب بهبود پیدا کند.
فیزیوتراپی تخصصی: تمرینات هدفمند و تکنیک‌های فیزیوتراپی به تقویت عضلات، بهبود انعطاف‌پذیری و کاهش فشار روی اعصاب کمک می‌کنند.
اصلاح سبک زندگی: تغییر وضعیت خواب، افزایش فعالیت بدنی منظم، کاهش وزن در صورت اضافه وزن و ترک سیگار می‌تواند نقش مهمی در کاهش علائم داشته باشد.
کنترل بیماری‌های مزمن: مدیریت دقیق بیماری‌هایی مانند دیابت یا اختلالات تیروئید از پیشرفت آسیب عصبی جلوگیری می‌کند.
مداخلات جراحی: در مواردی که فشار شدید و مداوم روی اعصاب وجود دارد و درمان‌های غیرجراحی مؤثر نیستند، جراحی ممکن است برای برداشتن فشار از روی عصب توصیه شود.

پیگیری منظم پزشکی و شروع زودهنگام درمان نقش مهمی در جلوگیری از پیشرفت علائم، کاهش خطر آسیب دائمی اعصاب و بهبود کیفیت خواب و زندگی بیمار دارد.

اگر بی‌حسی و مورمور پا فقط گهگاه و پس از قرار گرفتن در یک وضعیت نامناسب ایجاد شود معمولاً جای نگرانی نیست اما در صورت مشاهده علائم زیر مراجعه به پزشک ضروری است زیرا ممکن است نشان‌دهنده یک اختلال عصبی، نخاعی یا عروقی مهم باشد:
بی‌حسی مداوم، رو به افزایش یا دوطرفه که با تغییر وضعیت بدن برطرف نمی‌شود.
ضعف عضلانی، لنگیدن یا اختلال در راه رفتن که نشان‌دهنده درگیری عصب‌های حرکتی است.
درد شدید، سوزش یا درد تیرکشنده که از کمر به پا انتشار پیدا می‌کند.
بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع یا کاهش حس در ناحیه کشاله ران (علائم هشدار فشردگی نخاع)
تورم، تغییر رنگ یا سردی یک پا که می‌تواند نشانه مشکل عروقی یا لخته خون باشد.
سابقه دیابت، بیماری‌های عصبی، آسیب ستون فقرات یا جراحی اخیر
بی‌حسی ناگهانی همراه با سرگیجه، اختلال گفتار یا ضعف یک سمت بدن که نیاز به بررسی اورژانسی دارد.

بی‌حسی و مورمور پا در خواب اغلب به دلیل فشار موقت روی اعصاب یا کاهش جریان خون ایجاد می‌شود و معمولاً خطرناک نیست. در بسیاری از موارد با اصلاح عادات روزمره و درمان مناسب این علائم قابل کنترل بوده و کیفیت خواب و زندگی فرد به شکل قابل توجهی بهبود پیدا می‌کند با این حال اگر این حالت به طور مکرر تکرار شود یا با علائم هشداردهنده همراه باشد بررسی پزشکی ضروری است.
دکتر عادل کیومرثی جراح مغز و اعصاب در رشت با تخصص بالا در تشخیص دقیق مشکلات عصبی و استفاده از جدیدترین روش‌ های درمانی و جراحی به بیماران مبتلا به بی‌حسی، مورمور یا خواب‌رفتگی پا کمک می‌کند تا درد و ناراحتی ناشی از اختلالات عصبی را کاهش دهند و عملکرد حرکتی خود را بهبود بخشند. برای دریافت نوبت می‌توانید از دکمه دکمه دریافت نوبت استفاده کنید یا با شماره 09023224747 تماس بگیرید.

منابع
mayoclinic.org
healthline